leminiz Yaplyor.
 
 
 
 
 
 
 
 
English

Mekan360.com Logo

Türkiye'nin Mekan Portalı

Diyarbakır Surları'nı Gezmek İçin Hemen TIKLAYIN!

Diyarbakır'da yaşayanların "Beden" diye adlandırdıkları yapıdır.Diyarbakır Surları, 5 kilometre uzunluğunda, 10-12 metre yüksekliğinde ve 3-5 metre genişliğindedir. Sur içindeki alanın boyutları 1700-1300 metredir. Surlar, şehrin batısında bulunan eski yanardağ Karacadağ'dan akan kalın bazalt tabakaya uygun olarak kalkan balığı şeklindedir. Balığın baş kısmı iç kale'ye, kuyruk kısmı ise güneybatı kesimindeki yedi kardeş ve evli beden burçlarının olduğu yere uyar.Diyarbakır Surları'nın yapımında yörenin temel yapı malzemesi olan gri-siyah bazalt taşı kullanılmıştır. Sur ve burçların üzerinde, güneş ve yıldız sembolleri, kaplan, boğa, çift başlı kartal, akrep ve at kabartmaları, silah, meyve ve tahıl şekilleri bazalt taşlar üzerine işlenmiş ve günümüze kadar gelmiştir. Ayrıca birçok yerde, özellikle Urfa Kapı ve Dağ Kapı çevresinde eşsiz kitabe ve motifler bulunmaktadır. Diyarbakır Surları'nın bir kısmı, şimdiki iç kale'ye uyan yerde hurriler tarafından yapılmıştır (m.ö.3000). Bu bölge, muhtemelen gerek Dicle Vadisi'ne, gerek Diyarbakır düzlüğüne hakim en stratejik yer olarak seçilmiştir. Diyarbakır Surları, günümüzdeki şekli ile 346 yılında Bizans İmparatoru II. constantinus Dönemi'nde yapılmıştır. Ancak o zamanki surların şimdiki Gazi Caddesi'nden geçen batı kesimi 367-375 yılları arasında, şehre gelenlerin artması ve çarşı, meydan yapımları için yıktırılmış ve surlar şimdiki şekliyle genişletilmiştir. O günden günümüze kadar surlar zaman zaman onarılmış ve yenilenmiştir. Birçok uygarlık kendi döneminde yeni burçlar, kitabeler ve süslemeler, motifler ile surlara kendi imzalarını atmışlardır. Özellikle Romalılar, Bizanslılar, Abbasiler, Mervaniler, Selçuklular, İnaloğulları, Nisanoğulları, Artukoğulları, Eyyubiler, Akkoyunlular ve Osmanlılar'dan fgünümüze kadar gelen birçok kiymetli burç, kitabe ve kabartmalar bulunmaktadır. Bu eserler, o dönemlerin canlı birer şahidi olarak hala yaşamaktadır. Diyarbakır Surları, esas olarak iç ve dış kaleden oluşur. İç kale, surların fis kayası denilen kuzeydoğu ucundadır. İç kale'de Bizanslılar'dan kalan Nestorian Kilisesi vardır. Bu kilise VI. yüzyılda yapılmıştır. Halen, yarı harap vaziyettedir. İç kale'deki en önemli yapı Virantepe denen yerdeki Artuklu Sarayı'dır. 1210-1220 yılları arasında yapılan sarayla ilgili kazılar 1956'da Prof.Dr. Oktay Aslanapa ve ekibi tarafından gerçekleştirilmiş, saray kalıntıları, altın yaldızlı ve Türk motifli mozaikler ve çok gösterişli sekiz köşeli havuz ortaya çıkarılmıştır. Bu sarayda devrin önemli bilim adamları ve özellikle Cizreli Eb'ül İzz'in yaşadığı bilinmektedir. Günümüzde Artuklu Sarayı halen harap haldedir. İç kale içerisinde ayrıca I. Dünya Savaşı sırasında Atatürk'ün kaldığı bina ve bazı adlî (adliye günümüzde buradan surların dışına, yeni belediye binasının bitişiğindeki binaya taşındı) binalar bulunmaktadır. İç kale'yi saran surlar Kanuni Sultan Süleyman zamanında yeniden gözden geçirilmiş ve genişletilmiştir. Bu surlarda 16 burç vardır. Burçlar, dört, altı ve sekiz köşelidir. Günümüze kadar iyi korunmuş olarak gelmişlerdir. Bu surlar üzerinde "Kanunî Kitabesi" bulunmaktadır. Dış kale surları, iç kale'yi sararak Dağ Kapı-Urfa Kapı ve Yeni Kapı-Mardin Kapı yoluyla eski şehri sarar. Dış surlar üzerinde 82 burç bulunur. Burçlar çoğunlukla yuvarlaktır, ancak dört ve altı köşeli olanlar da vardır. Benusen ve Dicle Vadisi'ne bakan kesimde daha çok dörtgen burçlar bulunur. Savaşların en çok cereyan ettiği Dağ Kapı ile Urfa Kapı arasındaki düz alana bakan bölümde burçlar genellikle yuvarlak, daha sık, daha sağlam ve daha büyüktür. Bu kesimde burçlar arasındaki mesafe kısadır, aralarda takviye vardır. Mardin Kapı-Yeni Kapı arasındaki surlar yalçın kayalar üzerine kurulmuştur, daha alçak ve daha seyrektir. Burçların çoğunlukla iki katlı, bazıları 3-4 katlıdır. Alt katlar depo ve ambar, üst katlar ise askeri amaçlar için kullanılmıştır. Diyarbakır Surları üzerinde çok görkemli ve tanınmış burçlar vardır. Bunlar arasında yedi kardeş, evli beden (ulu beden, benusen), nur, keçi, kralkızı, fındık, mervani, akrep burçları en iyi bilinenlerdir. Yedi kardeş ve evli beden burçları, Artukoğulları zamanında 1208-1209 tarihlerinde yapılmıştır. Yükseklikleri, büyüklükleri ve zengin motif ve kitabeleri ile her iki burç da eşsiz anıtsal görüntüye sahiptir. Eskiden dış kale surları'nı dışarıdan ikinci bir surun kuşattığı bilinmektedir. Bu ön surun da bazalttan yapıldığı, iki sur arasında geniş ve derin bir hendek bulunduğu kayıtlardan anlaşılmaktadır. Günümüzde bu dış surların izleri yer yer görülmektedir. Diyarbakır Surları üzerinde iç ve dış kale'de 4'er kapı bulunur. İç kale'nin kapıları, Saray Kapısı, Küpeli Kapısı, Oğrun Kapısı (Gizli Kapı) ve Fetih Kapısı'dır. Bunlardan Saray ve Küpeli Kapısı şehir içine, diğer ikisi ise şehir dışına açılır. Dış kale'nin kapıları ise, kuzeyde Dağ Kapı (Harput Kapısı), güneyde Mardin Kapı (Tell Kapısı), doğuda Yenikapı (Dicle veya Su Kapısı) ve batıda Urfa Kapı (Rum veya Halep Kapısı)'dır. Kapılar demirden yapılmıştır, çok sağlam ve gösterişlidir. Günümüzde Dağ Kapı ve
Urfa Kapı onarılmıştır ve iyi durumdadır. Mardin Kapı (bu kapının çevresi de son iki yıl içinde onarıldı ve kapı açılarak hizmete açıldı, çevresi yeşillendirildi) ve Yeni Kapı ise çok harap durumdadır. Daha sonraki yıllar surlarda bazı kapılar daha açılmış (Çift Kapı, Tek Kapı gibi) veya surlar yer yer yıkılarak geçişler sağlanmıştır. Diyarbakır Surları, eski geçmişlerine rağmen, uzun yıllar boyunca, sağlamlıkları ve dayanıklıkları ile günümüze kadar büyük oranda korunarak gelmiştir. Surlar zaman zaman büyük onarımlar geçirmişlerdir. Maalesef 1932 yılında surların, şehrin havalanmasını engellediği için yıkılması fikri ortaya atılmışsa da özellikle Fransız araştırmacı Alfred Gabriel'in çabaları sonucu bu hatalı girişim engellenmiştir. Diyarbakır Surları, özellikle son 20 yılda, köyden kente göç, gecekondulaşma, çarpık kentleşme sonucu büyük oranda harap olmaya başlamıştır. Surların Mardin Kapı, Urfa Kapı arasındaki dış kesimi yoğun gecekondu işgaline uğramış ve surların yanısıra yedi kardeş-evli beden burçları çok tahrip olmuştur. Bu kesimde surların ve burçların taşları sökülmekte ve surlarda yeni geçitler açılmaktadır. Surların Urfa Kapı-Dağ Kapı arası daha iyi durumda olan ve düzenli onarılan kısımlardır.

Çin Seddi'nden sonra dünyanın en uzun surları olarak kabul edilir. Surların üzerine çıkmak ise ayrı bir keyiftir. Dicle Irmagı'ndan tutun da Diyarbakır'ın her yerini görebilmek, eski zaman hülyaları kurmak mutluluk vericidir. 

Dünya Mirası Geçici Listesinde Yer Alan

Diyarbakır Surları'nı Gezmek İçin Hemen TIKLAYIN! Diyarbakır'da yaşayanların 'Beden' diye adlandırdıkları yapıdır.Diyarbakır Surları, 5 kilometre uzunluğunda, 10-12 metre yüksekliğinde ve 3-5 metre genişliğindedir. Sur içindeki alanın boyutları 1700-1300 metredir. Surlar, şehrin batısında bulunan eski yanardağ Karacadağ'dan akan kalın bazalt tabakaya...

ALLAH'A GİDEN YOL ON GÖZLÜ KÖPRÜ

Tarihi değerler açısında Anadolu'nun en zengin ve en eski kentlerinden biri olan Diyarbakır, tarihsel süreçte yaşadığı birçok yağmalama sonrasında birçok yapının orijinalliğinin yitirildiği göze çarpmakta... Şüphesiz Diyarbakır denildiği zaman, Diyarbakırlı'nın hafızasında oluşan yapıların başında On Gözlü Köprü ve Hevsel (Efsel) bahçeleri gelmekte....

SAYIN VALİMİZ MUSTAFA CAHİT KIRAÇ İLÇEMİZİ ZİYARET ETTİ.

Ziyaret Makamı girişinde İlce Kaymakamımız Sayın Taner Bircan Kurum Amirleri ve İlce Halkı tarafından karşılanan Vali Kıraç makamda bulunan Nebi Harun, Nebi Ömer, Hz Zülkifl ve Hz. Elyesa Peygamberlerinin kabirlerini ziyaret ederek ,Kabirler ,makamda yapılan cevre düzenlemeleri ve devam eden projeler hakkında TRT ekibiyle röportaj yaptı. Sonrasında Ziyaret tepesinden...

MÜHENDİSLİK HARİKASI

Tarihin kendisinden sorulduğu, 33 ayrı medeniyete beşiklik etmiş kadim şehrimiz, kültür kokan her köşesi ile dünya genelinde eşi benzeri olmayan, görülmeye değer nice zenginliklere sahiptir. Bu güzelliklerden biri de Şeyh Mutahhar Camii dört ayaklı minaresidir. 'Dört Ayaklı Minare', dünyada bir eşi daha olmayan özel bir yapıdır. Sizde bu Muhteşem Mühendislik...

27 ŞEHİT SAHABENİN YATTIĞI MEŞHED

Onlar asrı sadetin incileri.Onlar Peygamber efendimizin (s.a.v) gülleri.Onlar Dünya gözü ile peygamber efendimizi gören bahtiyar insanlar.Onlar aslında bir nevi bizim için bu topraklara geldiler hakikati görmemizi ve islam ile şereflenmemiz için geldiler.Onlar Sahabe efendilerimiz ve Onların İslam düşmanları ile cihat ederek şehit oldukları mekan Diyarbakır. İşte...